بابا تو ديگه كي هستي؟

   بعد از ماجراهاي عجيب و غريب المپيك 29 ، و درخشش پنجاه و اندي ورزشكار ايراني و خلاصه شاهكار كميته ملي المپيك و سازمان تربيت بدني در تربيت و گلچين كردن اين ورزشكاران و دفاع بي مورد بعد از هر اوت شدن ، دلمونو خوش كرده بوديم به فوتبال و جريانات جام جهاني. فوتبالي كه تا چند سال پيش ابر قدرت آسيا بود و حالا به لطف رياست آقاي كفاشيان و سرمربي گري علي دايي چيزي از اون باقي نمونده...کفاشیانی که اول با سر و صدای خاویر کلمنته خودش رو مطرح کرد و بعد با اون افتضاحی که سر جریان قرارداد شد توانایی هاشو در مسند ریاست فدراسیون فوتبال به اثبات رسوند.بعد هم که در عین نا باوری علی دایی رو بدون هیچ سابقه مربی گری بین المللی و حتی مدرک مربی گری و فقط به استناد نام بزرگش به عنوان سرمربی تیم ملی ایران ( که ادعای حرفه ای شدن داره) انتخاب کرد.(البته بی انصافیه اگه دوران سر مربیگری علی دایی رو حد اقل از لحاظ گرفتن نتیجه که مهم ترین چیز توی فوتباله سیاه ببینیم)

   يكي دو هفته پيش كه علي دايي پشت خط برنامه نود به سبك هميشگي خودش مشغول جر و بحث كردن با عادل فردوسي پور و تغيير شرايط به نفع خودش بود ، صحبت تعطيلي ليگ و دو هفته در خدمت تيم ملي بودن بازيكنان مطرح شد ، وقتي استدلال علي دايي رو شنيدم كه ميگفت: "آقاي محترم(!) باشگاه مهم تره يا تيم ملي؟ ما اگه دو هفته ليگمون تعطيل شه ولي در عوض تيم ملي بره جام جهاني بهتره؟ يا ليگمون تعطيل نشه و جام جهاني نريم؟" رفتم تو فكر. بعد از يه خورده كلنجار رفتن با خودم تونستم تا حد خيلي خيلي كمي حق رو به علي دايي بدم.خلاصه قبل بازي ايران – عربستان فكر ميكردم حاصل دو هفته تعطيلي ليگ  حداقل يه تيم ملي هماهنگ جلوي عربستانه تا آبروي از دست رفته فوتبال ايران رو دوباره برگردونه .اما از همون دقيقه اول فهميدم كه چقدر در اشتباه بودم... تنها چيزي كه تو بازي ايران – عربستان ديده نمي شد هماهنگي بين بازيكنان تيم ملي بود .خلاصه اونجا بود كه از خودم پرسيدم اين آقاي نسبتا محترم(!) توي اين دو هفته چي كار ميكرده كه بازيكنان ما نميتونن بيشتر از 4-5 پاس (حتي كوتاه) پشت سر هم بدند؟ بماند كه به لطف درخشش انفرادي چند تا بازيكن آماده ( كه آمادگيشونو بايد مديون اروپايي ها باشيم) مثل شجاعي و نكونام  و البته رحمتي و داور ( كه پنالتي دقايق اوليه بازي غلام نژاد رو بر عكس ديد) تونستيم چند حمله نصفه نيمه به دست بياريم و در نهايت با 1 امتياز برگرديم ،  واقعا توي اون نيمه که ستاره بخت تیم ملی از همیشه پر نورتر بود  چيزي به اسم فوتبال از تيم ملي ديديم؟  .خلاصه اينكه هم ليگ  و باشگاه ها ضرر كردند و هم تيم ملي به دستاورد اصليش ( كه بازي فوتباله ) نرسيد و هم آبرو اعتبار ايران توي آسيا از دست رفت. به طوريكه بعد از بازي تيتر يكي از روزنامه هاي عرب زبان اين بود كه تيم ملي ايران بايد 4 -0 بازنده ميشد ( كه البته حقيقت هم داشت ). اين وسط شايد تنها برنده علي دايي بود كه يك بار ديگه با خوش شانسي نتيجه گرفت كه اگر خدايي نكرده كسي ايرادي از بازي تيم ملي گرفت نتيجه رو چماق بكنه و بكوبه تو سر منتقدينش!

   اينجاس كه بايد بگيم: بابا تو ديگه كي هستي؟!!!!

اینجا ایران است.....!

   مرداد ماه بود و گرمای هوا بیداد میکرد.مدتها بود که هوس دیدن یک اجرای زنده ی موسیقی از نزدیک ، به جونم افتاده بود. یک روز از طریق یکی از دوستانم با خبر شدم که استاد شهرام ناظری ( کسی که من به شخصه علاقه وافری بهشون دارم ) کنسرتی رو تا چند روز آینده در تهران برگزار می کنه. جست و جو در مورد زمان و مکان و نحوه تهیه بلیط و حتی قیمت بلیط ها آغاز شد. نتیجه آنکه کنسرت استاد ناظری در روزهای17، 18، 20 ،21 مرداد ماه در مجموعه فرهنگی _ تاریخی نیاوران برگزار میشه. قیمت بلیط هم از 10 تا 40 هزار تومان متغیر بود. ما که به دلیل محدودیتهای مالی خواستیم بلیط 10 هزار تومنی رو تهیه کنیم نتونستیم. چون زرنگ تر از ما اونها رو خریداری کرده بودند. خلاصه ارزونترین بلیطی که وجود داشت 30 هزار تومنی بود و من و دو تا از دوستانم 3 قطعه بلیط پيش فروش كرديم كه با پست به دستمون رسوندند. وقتی پاکت رو باز کردم و بلیط رو از اون بیرون آوردم اولین چیزی که به چشمم خورد عکس استاد ناظری بود.کنار اون غکس با فونت زرد رنگ نوشته شده بود:

   فضای باز مجموعه فرهنگی – تاریخی نیاوران

   ساعت 20:30

با دیدن فضای باز یه خورده حالم گرفته شد. " کنسرت تو فضای باز؟ مگه میشه؟ اصلا با هم جور در نمی آد!" با خودم گفتم شاید منظور از فضای باز چیز دیگه ای باشه که من ازش بی خبرم.هیچ چیز بعید نبود. آخه اینجا ایرانه...!

   پایین این نوشته ها نوشته شده بود:

C3       ردیف 2

   من که از c3  چیزی متوجه نشدم، اما با دیدن ردیف 2 خوشحال شدم. خوشحال از اینکه حتی اگر کنسرت واقعا در فضای باز باشه  حداقل جای ما ردیف های جلویی و نزدیک سنه.

   بلیط رو برگردوندم.پشت اون دقیقا این چیزها نوشته شده بود:

   هنر دوست گرامی:

-         از اینکه 30 دقیقه قبل از شروع برنامه در تالار حضور دارید ، سپاسگذاریم.(دقیقا با همین املا !) ساعت 20:30 دربهای سالن بسته خواهد شد.

-         از همکاری شما بابت به همراه نداشتن دوربین عکاسی ، فیلمبرداری ، ضبط صوت متشکریم.

-         پذیرای کودکان بالای 10 سال شما هستیم.

-         از تا کردن بلیطو مخدوش کردن بارکد جدا خود داری فرمایید.

-         از این که شئونات اسلامی را رعایت می فرمایید ، سپاسگزاریم.

   با دیدن کلمه تالار امیدوار شدم."شاید واقعا فضای بازی در کار نباشه".دیدن "سپاسگذاریم" هم فقط منو کمی خندوند! خب دیگه اینجا ایرانه...!

   روز 21 راس ساعت 8 شب توی محوطه کاخ نیاوران بودیم. بعد از نیم ساعت توی صف حرکت کردیم تا به محل برگزاری کنسرت برسیم. وقتی کاخ رو دور زدیم به محوطه پشت کاخ رسیدیم.داشتم کم کم نگران میشدم."فضای باز" داشت یواش یواش جدی میشد!با دیدن محل برگزاری کنسرت خشکم زد.حیاط پشتی کاخ پر بود از صندلی هایی که معمولا برای برگزاری مراسم توی خونه اجاره میدن! روبروی اونها هم یه چیز عجیب و غریب که به نظر میومد سن باشه (البته اگه به جای سن بگیم" چارتا تیر و تخته" بهتره!)وقتی کاغذ های چسبیده به صندلی ها رو دیدم تازه به مفهوم C3  ردیف 2 پی بردم.با یه حساب سر انگشتی جای ما تقریبا ردیف 32 میشد نه 2!اونهم درست در فاصله ی 10 متری دیوار منتهی به خیابون که صدای بوق کامیون و آژیر پلیس و آمبولانس بارها در طول اجرای کنسرت اذیتمون کرد. (بعضی وقتها صدای اونها از صدای استاد واضح تر شنیده میشد.!)

  ساعت 9 شد.9:15 هنوز عده ی زیادی از جمعیت مشغول ورود به تالار(!) بودند. یه بار دیگه پشت بلیط رو خوندم: "از اینکه 30 دقیقه قبل از شروع برنامه در تالار حضور دارید ، سپاسگذاریم.(دقیقا با همین املا !) ساعت 20:30 دربهای سالن بسته خواهد شد." جالب اینکه با وجود اینکه ساعت 9:15 بود و زمان شروع 8:30 شب اعلام شده بود اما هنوز خبری از استاد نبود. تعجبی نکردم.چون هنوز یادم نرفته بود که اینجا ایرانه...!

   دور و برمون پر بود از بچه های زیر 10 سال. بازم پشت بلیط رو خوندم: " پذیرای کودکان بالای 10 سال شما هستیم." عده ی زیادی از مردم که بلیط های زیر 20 هزار تومان دستشون بود با دیدن ردیف های خالی جلویی ( که تعدادشم کم نبود!) از جاشون بلند میشدند و به ردیف های جلویی میرفتند( که قیمتشون بیشتر بود!).جالب اینجاست که عده ای از این مردم با همکاری انتظامات جابجا میشدند! انتظاماتی که مثلا مسئول کنترل جای صحیح افراد بودند! اینجا بود که دیگه مطمئن شدم اینجا واقعا ایرانه...!

   ساعت 9:30 دقیقه شد . بلاخره چراغهای سن(!) روشن شد. مردی با هیکل درشت که هیچ گونه شباهتی به استاد ناظری نداشت( این مسئله حتی از ردیف های انتهایی هم کاملا مشهود بود) به روی سن رفت. یکی از پشت سر ما از دوستش آروم پرسید: "ناظری اینه؟" و دوستش جواب داد: " نمیدونم!"

   شخص شروع به صحبت کرد و خودش را مدیر موسسه فرهنگی هنری حافظ ( که متولی برگزاری این کنسرت بود) معرفی کرد. وی با شوق و ذوق اعلام کرد که در پایان سال هم میزبان هنرمندي تحصيل كرده در خارج از كشور هستيم كه حالا بعد از سالها به كشورش برگشته:آقاي حافظ ناظري.باز هم يكي از پشت سر ما از دوستش پرسيد : حالا اين حافظ ديگه كدوم خريه؟!(با عرض معذرت).

   بلاخره بعد از يك ساعت تاخير استاد پا بر روي سن گذاشت و پس از اندكي صحبت با لهجه شيرين كردي آماده براي اجراي برنامه شد. زني رو به همسرش گفت: قيافش كه مالي نبود! ببينيم صداش چه ريختيه!

   و خلاصه اينكه برنامه بعد از كلي ماجرا شروع شد. استاد به مناسبت در گذشت مرحوم قيصر امين پور و خسرو شكيبايي تك نوازي اي رو اجرا كرد. شخصي از دوستش پرسيد: قيصر امين پور كي هست حالا؟ و دوستش جواب داد: دقيق نمي دونم. ولي فكر ميكنم اسمشو توي كتاب ادبيات دبيرستان ديدم. حالا اينكه شاعر بوده يا نويسنده دقيق نمي دونم!

   اواسط برنامه هم استاد عزت الله انتظامي به روي صحنه رفتند و چند كلمه اي با مردم صحبت كردند. كليت مطلب در مورد كمك مالي مردم براي پرداخت ديه 50 ميليوني بود كه بر عهده ي يك نوجوان 17 ساله افتاده بود.چون دوستشو با ضربه چاقو به قتل رسونده بود.(واقعا جالب بود ! دلسوزي براي يك قاتل.)تازه اين وسط هم يه بنده خدايي كه قصد خود شيريني داشت با صداي بلند فرياد زد: آقاي انتظامي 50 ميليون رو من ميدم!(بنده خدا يا خيلي جو گير شده بود يا خيلي پولدار بود!).در هر صورت هر چي كه بود استاد بد جوري حالش رو گرفتند و گفتند: خيلي ممنون. ولي ترجيح ميدم اين كمك از سوي همه مردم باشه تا اون خونواده زير دين يك نفر نباشه.

   خلاصه ساعت 11:30 دقيقه شب و حسن ختام برنامه با شاهكار استاد يعني آهنگ " آتش در نيستان " و پايان برنامه...

  - قصدم نوشتن خاطره نبود. فقط خواستم گله اي كرده باشم از برگزاري بد برنامه هاي هنري توي كشورمون. در سر تا سر اين كنسرت بي نظمي در برگزاري و بي برنامگي موج ميزد. اميدوارم دفعه بعد به شعور هنر دوست توهين نشه!    

  - ضمنا لازمه كه بگم من قصد توهين به هيچ كس و هيچ قشري رو نداشتم. هر كس با هر شخصيت و هر فرهنگ و ادب و شيوه صحبت و طرز فكري محترمه. البته تا جايي كه به شخص ديگه اي توهين نشه...!

 - راستی در قسمت ادامه مطلب هم میتونین چند تا از عکسهای استاد رو ببینید.البته تعداد کمیش هم عکس دو نفره استاد و پسرشون حافظ ناظریه...

"به اميد جاودانگي ايران و ايراني و هنر ايراني"

مدتی بود که به دلیل یک سری مشکلات شخصی نتونستم با مطلبی جدید آپ بشم.اما حالا دوباره بعد از وقفه ای تقریبا ۵ ماهه برگشتم تا این بار با محوریت هنر(بیو گرافی هنرمندان و نقد فیلم و ...) کار وبلاگ نویسی رو ادامه بدم.امیدوارم بتونم کاستی های گذشته رو جبران کنم.البته فعلا مطلبی در مورد کنسرت اخیر استاد ناظری در تهران دارم که تا حدودی شبیه خاطره نویسیه...

لطفا از نظرات خوبتون منو بی نصیب نذارین...

هر روزتان نوروز ، نوروزتان پيروز

چهارشنبه آخر سال ( چهار شنبه سوري )

يکي از آيينهاي نوروزي امروز - که بايستي آميزه اي از چند رسم متفاوت باشد - " مراسم چهارشنبه سوري " است که در برخي از شهرها آن را چهارشنبه آخر سال  گويند.  دربارهً چهارشنبه سوري، کتاب ها و سندهاي تاريخي، مطلبي يا اشاره اي نمي يابيم و تنها در اين قرن اخير، يا دقيق تر، در اين نيم قرن اخير است که مقاله ها و پژوهشهاي متعددي در اين باره منتشر شده و يا در نوشته هاي مربوط به نوروز به چهارشنبه سوري نيز پرداخته اند.  

برگزاري چهارشنبه سوري، که در همهً شهرها و روستاهاي ايران سراغ داريم، بدين صورت است که شب آخرين چهارشنبهً سال ( يعني نزديک غروب آفتاب روز سه شنبه )، بيرون از خانه، جلو در، در فضايي مناسب، آتشي مي افروزند، و اهل خانه، زن و مرد و کودک از روي آتش مي پرند و با گفتن : " زردي من از تو، سرخي تو از من "، بيماري ها و ناراحتي ها و نگراني هاي سال کهنه را به آتش مي سپارند، تا سال نو را با آسودگي و شادي آغاز کنند. تا زماني که از ظرف هاي سفالين چون، کاسه و بشقاب و کوزه، در خانه استفاده مي شد، پس از خانه تکاني، کوزهً کهنه اي از پشت بام خانه به کوچه مي انداختند؛ کوزه اي که در آن آب و چند سکه ريخته بودند. اسفند دود کردن و آجيل خودرن، فال گرفتن، " فال گوش " ( در کوي و گذر به حرف عابران گوش دادن و از مضمون آن ها براي نيت خود تفاًول زدن. ) و " قاشق زني " ( معمولا زنان روي خود را مي پوشانند و با قاشق، يا کليد به خانه ها در مي زنند، صاحب خانه شيريني، ميوه و يا پول در ظرف آنها مي گذارد. ) نيز از باورها و رسم هايي است که به ويژه در بين نوجوانان، هنوز به کلي فراموش نشده است؛ و اين رسم ها و باورها در شهرهاي مختلف با يکديگر متفاوت اند. 

بي گمان چهارشنبه سوري از رسم هاي کهن پيش از اسلام نيست. در آن زمان هر يک از روزهاي ماه را نامي بود، نه روزهاي هفته را. استاد پورداود در اين باره مي نويسد :  آتش افروزي ايرانيان در پيشاني نوروز از آيين هاي ديرين است ( ... ) شک نيست که افتادن اين آتش افروزي به شب آخرين چهارشنبهً سال، پس از اسلام رسم شده است. چه ايرانيان شنبه و آدينه نداشتند ( ... ) روز چهارشنبه يا يوم الاربعاء نزد عرب ها روز شوم و نحسي است. جاحظ در المحاسن و الاضداد آورده : والاربعاء يوم ضنک و نحس.  اين است که ايرانيان آيين آتش افروزي پايان سال خود را به شب آخرين چهارشنبه انداختند تا پيش آمدهاي سال نو از آسيب روز پليدي چون چهارشنبه بر کنار ماند. 

در باورهاي عاميانه، چهارشنبه روزي نامبارک است. سفر نبايستي کردن شب چهارشنبه، به احوال پرسي مريض نبايستي رفت. و منوچهري گويد:    

چهارشنبه که روز بلاست باده بخور      به ساتکين مي خور تا به عافيت گذرد

آتش افروختن شب چهارشنبهً آخر سال، يا چهارشنبه آخر صفر را، برخي به قيام مختار نسبت مي دهند : مختار سردار معروف عرب وقتي از زندان خلاصي يافت و به خونخواهي شهيدان کربلا قيام کرد، براي اين که موافق و مخالف را از هم تميز دهد و بر کفار بتازد، دستور داد شيعيان بر بام خانه خود آتش روشن کنند و اين شب مصادف با شب چهارشنبه آخر سال بود. و از آن به بعد مرسوم شد. 

در برخي از شهرهاي آذربايجان چون اروميه، اردبيل و زنجان، همه چهارشنبه هاي ماه اسفند هر يک نقش و نام معيني دارند، که از جمله در منطقهً زنجان بدين شرح است:  نخستين چهارشنبه را موله گويند و به شستن و تميز کردن فرش هاي خانه اختصاص دارد. دومين چهارشنبه را سوله گويند، در اين روز به خريد وسيله ها و نيازمنديهاي عيد مي روند.  سومين چهارشنبه را گوله گويند و به خيس کردن و کاشتن گندم و عدس و غيره براي سبزه هاي نوروزي اختصاص دارد.  چهارمين و آخرين چهارشنبه سال ( چهارشنبه سوري ) را کوله گويند؛ ( کوله در ترکي به معني کهنه و فرسوده است).  در برخي از شهرهاي ايران، از جمله ايلام (نوروز آباد)، تويسرکان، کاشان، زاهدان (قصبه مود) و ... مراسم چهارشنبه سوري را آخرين چهارشنبه ماه صفر برگزار مي کنند. و آخرين آتش نيز از رسم ها است.  بنابر نوشته تذکره صفويه کرمان نيز، چهارشنبه سوري در ماه صفر بوده است. 

در اصفهان چهارشنبه سوري را " چهار شنبه سرخي " نيز مي گويند.  يکي از دليل ها و سندهاي ديگري که نشان مي دهد چهارشنبه سوري از آيين هاي پيش از اسلام نيست، مي تواند اين باشد که مراسم آن در غروب آفتاب روز سه شنبه برگزار مي شود. در گاهشماري قمري آغاز بيست و چهار ساعت يک شبانه روز از غروب آفتاب روز پيش است؛ و چهارشنبه سوري، مانند بسياري از آيين ها، جشن ها و سوگواري هاي مذهبي همچون عيد غدير، نيمه شعبان، رحلت حضرت پيامبر ( ص ) که بر اساس گاهشماري قمري است، در غروب روز پيش برگزار مي شود. نحس بودن چهارشنبه در باورهاي عاميانه باعث شده، که هنوز بعدازظهر سه شنبه ( يعني شب چهارشنبه ) به احوال پرسي بيمار نمي روند، و پنجشنبه را عامه " شب جمعه " مي گويند. در صورتي که آيين هاي کهن مثل نوروز، مهرگان، سده و ... که بر اساس گاهشماري خورشيدي است، آغاز بيست و چهار ساعت روز، از سپيده دم و يا از نيمه شب است. آن چه که چهارشنبه سوري را به جشن ها و آيين هاي کهن ايران پيوند مي زند، مي تواند برگزاري رسم و جشني به نام " سور "، در روز پنجه ( خمسه مسترقه ) باشد که از آن تا سدهً چهارم، دوره سامانيان، آگاهي در دست است : صاحب تاريخ بخارا از برگزاري رسمي که " عادت قديم " و با افروختن آتش در " شب سوري " ( پيش از نوروز ) همراه بوده خبر مي دهد : ... آنگاه امير سديد ( منصور بن نوح ) به سراي نشست، هنوز سال تمام نشده بود که چون شب سوري، چنان که عادت قديم است، آتشي عظيم افروختند و پاره اي آتش بجست و سقف سراي در گرفت و ديگر باره جمله سراي  بسوخت و ...  

امروز، با رسميت يافتن تقويم مصوب 1304، ديگر از جشن هاي پنجه ( که در خوارزم، آغاز سال، و در پارس پايان سال بود ) کمتر نشاني ميتوان يافت. چهار شنبه سوري پايان ماه صفر نيز - تا آن جا که آگاهي در دست است -  فراموش شده، و تنها با برگزاري مراسم چهار شنبه آخر سال يا چهارشنبه سوري، که در بر دارندهً رسم هايي از فرهنگ عامه است، مردم به پيشواز نوروز مي روند.   اين يادآوري لازم است که با وجود تکنولوژي هاي جديد خانه سازي، ايجاد مجموعه هاي مسکوني، آپارتمان نشيني، در دسترس نبودن " بوته و هيمه " ( به علت استفاده از گاز و برق به عنوان وسيلهً  حرارتي )، در اختيار نداشتن کوزه و پشت بام و فضاي مناسب جلوي در خانه، و دگرگوني هاي ديگر فرهنگي، مراسم چهارشنبه سوري هنوز چهرهً نمادين خود را - با دشواري، به ويژه در شهرها و محله هاي سنتي - نگه داشته است.   

عشق گاه جابجا میشود و گاه سرد میشود و گاه میسوزاند . اما دوست داشتن از جای خویش از کنار دوست خویش برنمی خیزد سرد نمی شود که داغ نیست نمی سوزاند که سوزنده نیست !

یادمان باشد..............

یادمان باشد اگر خاطرمان تنها ماند طلب عشق زهربی سرو پایی نکنیم

یادمان باشد اگر این دلمان بی کس ماند طلب مهر زهر چشم خماری نکنیم

یادمان باشد که دگر لیلی و مجنونی نیست به چه قیمت دلمان بهر کسی چاک کنیم

یادمان باشد که در این بحر دو رنگی و ریا دگر حتی طلب آب زدریا نکنیم...

یا تخت جمشید دستم به دامنت حاجت منو بده  یه شوهر خوب پول دار خانواده دار (مامان و خواهر اش مرده باشن ) نصیبم کن این دفعه اگر حاجت نگیرم از اینجا تکون نمیخورم قربونت برم یه کاری بکن

اوه اوه نگا کن چه ماچو ملچی راه انداخته انگار امام زاده اس